Negocjacje kryzysowe i policyjne – książka

„Negocjacje kryzysowe i policyjne – wybrane zagadnienia psychologiczne i kryminologiczne” Dariusz Piotrowicz, Warszawa 2010, www.komunikacja.edu.plNegocjacje-piotrowicz

Nigdy nie wierzyłem w obiektywizm recenzji. W czasach studenckich uwielbiałem pisać recenzje płyt muzycznych jakie dostawaliśmy z wydawnictw do redakcji studenckiej gazety. Opisywać subiektywne wrażenia odnośnie muzyki – sama przyjemność. Teraz stoi przede mną dużo trudniejsze zadanie. Mam zrecenzować książkę, publikację naukową, której autorem jest osoba bliska – serdeczny przyjaciel.

Załóżmy, że nie znam autora i książki nie widziałem wcześniej na oczy (a miałem przyjemność czytać ją jeszcze w wersji roboczej) przechodząc między półkami w księgarni czy bibliotece tytuł przykuł by moją uwagę: „Negocjacje kryzysowe i policyjne – wybrane zagadnienia psychologiczne i kryminologiczne”. Z racji zainteresowań zawodowych i przeszłości psychologa policyjnego na pewno wziąłbym ją do ręki. Dotykam porządnie wydanej, oprawionej w twardą okładkę wcale nie lekkiej książki. Grafika na obwolucie jest wymowna – w tle widać ciemną postać uzbrojoną
w nóż i trzymającą najwyraźniej zakładnika, na pierwszym planie mamy jaśniejszą sylwetkę kogoś, kto zwraca się do napastnika pokazując otwarte – puste dłonie. Obraz intryguje – czy do napastnika uzbrojonego w nóż wystarczą gołe ręce i chęć rozmowy?

Autor już w przedmowie dzieląc się własnym doświadczeniem i przeżyciem z czasów, gdy pełnił obowiązki dzielnicowego będąc jednocześnie studentem ostatnich lat psychologii, opisuje własną interwencję wobec osoby zaburzonej, przy rozwiązaniu której nie użyto żadnej siły fizycznej.

Publikacja ma logiczną strukturę i przeprowadza nas przez tematykę sytuacji kryzysowych z naciskiem na wzięcie zakładników oraz akty terroru kryminalnego a także manifestowane próby samobójcze . Piotrowicz wykorzystuje podział zdarzeń na „zakładnicze”
i „niezakładnicze” i wskazuje znaczące różnice w charakterze i dynamice przebiegu takich sytuacji.
Autor na początku zapoznaje nas z rysem historycznym sytuacji związanych z wzięciem zakładników, od starożytności przechodzimy do czasów współczesnych i zapoznajemy się z obecnym stanem faktycznym i prawnym funkcjonowania negocjatorów policyjnych w Polsce.

Książkę czyta się tym ciekawiej, że Piotrowicz wplata w tekst wypowiedzi praktyków („z doświadczeń fachowca”), dzięki którym możemy poznać opinię twórcy warszawskich formacji antyterrorystycznych Kuby Jałoszyńskiego, czy byłego negocjatora pracującego w Wydziale do Walki z Terrorem Kryminalnym i Zabójstw Komendy Stołecznej Policji – Dariusza Lorantego.

Kiedy już wiemy skąd się negocjacje kryzysowe i policyjne wywodzą, jakie wydarzenia przyczyniły się do zainteresowania służb mundurowych i agend rządowych wykorzystaniem komunikacji w sytuacjach kryzysowych autor rysuje nam postać negocjatora – interwenta. Opisując zadania jakie stoją przed negocjatorem stwarza pakiet niezbędnych kompetencji i predyspozycji wymaganych od kandydata do tej roli zawodowej.
Kolejne rozdziały to analizy całych kategorii zdarzeń – samobójstwo, zabójstwo, masowe zabójstwa na terenie szkół (ostatnio zdarzające się w Europie co raz częściej), zgwałcenia, uprowadzenia, napady na banki, wmuszenia, kontakt z osobą zaburzoną lub chorą psychicznie. Zapoznajemy się z sylwetkami psychologicznymi sprawców przestępstw i incydentów kryzysowych. Analizując dokładnie sytuacje autor podaje czytelnikowi wiele wskazówek, niemalże heurystyk, które mogą służyć tworzeniu procedur postępowania w trudnych sytuacjach.

Piotrowicz poświęca również wiele miejsca na psychologiczną analizę procesu komunikacji ze sprawcą przestępstwa lub sytuacji kryzysowej. Zapoznajemy się z wieloma praktycznymi wskazówkami odnośnie nawiązania kontaktu, podtrzymania go, wykorzystania umiejętności aktywnego słuchania.

Obowiązkowa lektura dla osób zajmujących się interwencją kryzysową także dla myślących o pracy w służbach mundurowych.

Jan Gołębiowski